ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ         eylül-2001

Konuşmayı sesli dinlemek için tıklayınız...

 

BAŞKAN- Şimdi, aykırılık derecesine göre okutup, işleme tabi tutacağım.

 

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun Teklifinin 1 inci maddesi ile Anayasamızın Başlangıç bölümünde yapılmak istenen değişiklik, Anayasamızın 4 üncü maddesinde "değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez" hükümlerine yönelik olduğundan Anayasaya aykırıdır.

Teklif metninden çıkarılması hususunu arz ederim.

Saygılarımla.

                                                           Ali Güngör

                                                              İçel

 

BAŞKAN - Komisyon?..

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI TURHAN TAYAN (Bursa) - Katılmıyoruz efendim.

BAŞKAN - Sayın Güngör, gerekçeyi mi okutayım efendim?

ALİ GÜNGÖR (İçel) - Hayır efendim, konuşacağım.

BAŞKAN - Buyurun.

ALİ GÜNGÖR (İçel) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Anayasamızın 4 üncü maddesi, değiştirilemeyecek, değiştirilmesi teklif edilemeyecek madde hükümlerini ortaya koymuştur. Buna göre, Anayasamızdaki 1, 2 ve 3 üncü madde hükümleri değiştirilemez, değiştirilmesi teklif edilemez.

2 nci maddeyse, "...başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan" ibaresiyle, başlangıç metninin, Anayasanın 2 nci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Burada, benden önce konuşan çok değerli grup sözcülerinin de ifade ettiği gibi, başlangıç metinleri, aynı zamanda Anayasanın ruhunu teşkil eden hususlardır. Zira, başlangıç metninde, bu 2 nci maddede belirtilen hususla ilgili olarak, ayrıca temel ilkeler şunlardır diyerek bir başlık ve sıralanmış ilkeler ifade edilmemiştir. O zaman, 2 nci maddede ifade edilen "başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan" ifadesinden, başlangıç metninin tümünü anlamak durumundayız. Bu sebeple, başlangıç metninin beşinci paragrafının başındaki "hiçbir düşünce ve mülahazanın" ibaresinin değiştirilerek yerine "hiçbir faaliyetin" ibaresinin konulması, Anayasanın hem 4 üncü maddesine hem de ruhuna aykırıdır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; burada üzerinde durulması gerektiğine inandığım bir başka önemli husus ise, dün de bir soruyla cevabını aradığım "faaliyet" kelimesinden neyin anlaşılması gerektiği hususudur. Benden önce konuşan çok değerli arkadaşımız Ayvaz Gökdemir Beyefendi de bunun üzerinde durdular. Ancak, bir hususu, yine burada dikkatlerinize sunmak istiyorum. Uzlaşma Komisyonunda "hiçbir eylemin" şeklinde oluşan mutabakat, Anayasa Komisyonunda "hiçbir faaliyetin" şekline dönüşmüştür; ancak, madde gerekçesinde "hiçbir eylemin" ibaresi aynen muhafaza edilmiştir. Değişikliğin gerçekleşmesi halinde, bu metindeki ve daha sonra görüşeceğimiz 14 üncü maddede geçen "faaliyet" kelimesine hukukçularımız hangi anlamı yükleyeceklerdir? Dün, bu konuda sorduğum soruya Anayasa Komisyonu Başkanı cevap vermemiştir. Halbuki, Büyük Atatürk'ün milletvekillerine karşı yapmış olduğu bir konuşma vardır: "Birbirimize ve milletimize karşı açık sözlü ve samimî olmalıyız" der. Şimdi, buradan, bu değişiklik teklifini Meclisimize sevk eden iktidar partilerinin sayın genel başkanlarından ve Anayasa Komisyonu Başkanından yeniden talep ediyorum; milletimize ve Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı açık sözlü ve samimî olunuz; ne yapmak ve niçin yapmak istediğinizi lütfen açıklayınız. Bu değişiklik tek başına değildir; Anayasamızdaki 14, 26 ve 28 inci maddelerde yapılacak değişikliklerle bir bütündür. Bu maddelerde getirilen değişikliklerle, cumhuriyetimizin niteliklerine yönelik, devletimizin ulus devlet özelliğine, milletimizin egemenlik ve bağımsızlık haklarına yönelik Anayasamızdaki bütün hassasiyetler, birer birer, cımbızla ayıklanmak istenmektedir.

Sayın Başkan Hataylıdır. Hatay'ın Türkiye Cumhuriyetine dahil edilmesi hadisesinde, ataları, Büyük Atatürk'le birlikte çok önemli görevler ifa etmiştir. Biliyorsunuz, Hatay, Suriye haritalarında Suriye sınırları içinde gösteriliyor. Yine, Sayın Sökmenoğlu, Hatay üzerinde Suriye'nin nasıl bir çalışma içinde olduğunu muhakkak ki biliyorlar. Bu değişikliklerden sonra -olmasını hiç temenni etmiyorum ama- birtakım gazete köşelerinde, Hatay'ın toprak mülkiyetinin yüzde şu kadarının şu etnik kökene sahip insanların elinde olduğu, nüfusun yüzde şu kadarının şu etnik kökenden geldiği ve bu sebeplerle de Hatay'ın huzuru bakımından şöyle bir devlet kurulmasının faydalı olacağı üzerinde yazı yazarsa, bu düşüncelerini televizyonlarda, konferanslarda, miting alanlarında bağırırsa, bunun için tiyatrolar, sinema filmleri oynatırsa, resim sergileri açarsa, yapılması istenen değişikliğe göre, bu husus "faaliyet ve eylem" kelimeleri kapsamı içine alınıp yasaklanacak mı, düşünce hürriyeti içinde mütalaa edilip serbest mi olacaktır?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ALİ GÜNGÖR (Devamla) - Sayın Başkan, bitiriyorum.

Anayasanın 14 üncü maddesinden "Türk Devletinin ve Cumhuriyetin varlığını tehlikeye düşürmek; dil, ırk, din ve mezhep ayırımı yaratmak" ibareleri çıkarıldığına göre, sanıyor ve korkuyorum ki, niyet, ikinci söylediğim şekilde anlaşılmasıdır. O zaman, Büyük Atatürk'ün, atalarımızın kemikleri sızlayacaktır. Yok, öyle değil de, kelime oyunuyla, Avrupa Birliğini kandırmak için bir düzenleme peşindeysek, o zaman da yazık, ayıp; Türkiye Cumhuriyeti Devletini ve Türkiye Büyük Millet Meclisini bu kadar basit düşüncelere mahkûm etmeyelim. Devletimize ve milletimize yakışır bir ciddiyet içinde kalalım.

Gerçi, inancım o ki, burada ne çıkarsa çıksın, Anayasa Mahkemesinin bir kararında ifade edildiği gibi, tekvücut halinde ve tek bir ulus bütünlüğü içinde Kurtuluş Savaşını veren halkın; vatanı Türk vatanı, milleti Türk Milleti, devleti Türk Devletidir; bu millet, her hal ve şartta vatanına, adına, devletine sahip çıkmasını bilmiştir, bundan sonra da sahip çıkmaya devam edecektir. (DYP sıralarından alkışlar)

Muhterem heyetinize saygılar sunuyorum.

Değişiklik teklifinin 1; 2; 3 üncü maddeleri, 9 uncu, 10 uncu maddeleri üzerinde Meclisimizi yeniden düşünmeye davet ediyorum ve hepinize saygılar sunuyorum. (DYP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim efendim.